Obywatelom Polski, tak jak obywatelom wszystkich innych państw członkowskich, przysługuje pierwszeństwo (przed obywatelami państw trzecich) w skorzystaniu z oferty zatrudnienia w innym państwie członkowskim EU.

Okresy przejściowe dotyczą wyłącznie dostępu do rynku pracy. Polak, który zostanie zatrudniony zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim Unii, będzie traktowany w taki sam sposób jak obywatel danego kraju - będzie miał takie same prawa i obowiązki pod względem warunków zatrudnienia, pracy, wynagrodzenia, stosunku pracy, powrotu do pracy czy szkolenia zawodowego. Będzie korzystał z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych - łącznie z przywilejami mieszkaniowymi, które obowiązują w danym państwie. Będzie miał prawo przynależności do związków zawodowych oraz będzie korzystał z uprawnień z tym związanych.

Prawo europejskie dotyczy w takim samym stopniu pracownika, który podejmuje zatrudnienie w innym państwie członkowskim, ja członków jego rodziny. Małżonek i dzieci pracownika migrującego także mają prawo do pobytu i podjęcia pracy (lub wykonywania działalności na własny rachunek). Warto zaznaczyć, że prawo to przysługuje małżonkowi i dzieciom nawet wtedy, gdy pochodząc z kraju trzeciego, tj. nie posiadają obywatelstwa unijnego. Trzeba jednak pamiętać, że w okresie przejściowym dostęp do rynku pracy jest w pewien sposób ograniczony również dla członków rodziny pracownika. Poszukiwanie pracy w innym państwie Unii Europejskiej

Bezrobotny Polak ma prawo wyjechać do innego państwa Unii Europejskiej i poszukiwać tam pracy, a jego zasiłek (dla bezrobotnych) będzie mógł być transferowany do innego państwa przez okres nie przekraczający 3 miesięcy. Stanie się to możliwe po spełnieniu przez takiego migrującego bezrobotnego kilku warunków: otóż musi on być bezrobotnym przez minimum 4 tygodnie przed wyjazdem, musi powiadomić polski urząd pracy o takich planach odpowiednio wcześniej, podać miejsce planowanego poszukiwania pracy, a po przyjeździe do danego kraju od razu zgłosić się do lokalnego urzędu pracy i współpracować z nim - tak, jak jest to wymagane od tamtejszych bezrobotnych. „Polski” zasiłek dla bezrobotnych jest wypłacany, po przeliczeniu, w walucie danego państwa przez ten urząd. Polacy mogą też korzystać z europejskiej sieci pośrednictwa pracy EURES, o której napiszemy później.

W Unii Europejskiej obowiązuje zasada koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że każdy kraj członkowski stosuje własne (wewnętrzne) przepisy dotyczące świadczeń społecznych, a prawo wspólnotowe określiło przepisy umożliwiające bezkolizyjne stosowanie (koordynację) zasad krajowych. Świadczenia z tytułu bezrobocia podlegają koordynacji na poziomie wspólnotowym. Obywatel państwa członkowskiego nabywa prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie przepisów wewnętrznych danego państwa, po spełnieniu określonych w nim warunków. Najczęściej stosowanym warunkiem jest wymóg spełnienia okresów zatrudnienia lub ubezpieczenia w danym państwie. Polak nabędzie więc prawa do zasiłku dla bezrobotnych n; podstawie innych przepisów niż polskie, jeżeli będzie pracować w innym państwie Unii Europejskiej i tam utraci pracę. Zasiłek dla bezrobotnych zostanie przyznany zgodnie z przepisami ostatniego miejsca wykonywania pracy, lecz do obliczenia jego wymiaru (wysokości) będą brane pod uwagę także okresy zatrudnienia lub ubezpieczenia w innych państwach Unii - na tym polega koordynacja systemów.